Okres próbny, ile trwa i co warto o nim wiedzieć

Umowa na okres próbny trwa najwyżej 3 miesiące. Jeśli po niej strony planują umowę na czas określony krótszą niż 6 miesięcy, okres próbny może trwać najwyżej miesiąc, a przy umowie od 6 do 12 miesięcy najwyżej 2 miesiące. Można go raz przedłużyć o maksymalnie miesiąc, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy. Okres wypowiedzenia to od 3 dni roboczych do 2 tygodni.

Okres próbny to pierwsze miesiące w nowej firmie. Dla pracodawcy to czas na sprawdzenie, czy dobrze wybrał. Dla ciebie to czas na sprawdzenie, czy firma odpowiada temu, co obiecano na rozmowie. Ten poradnik opisuje zasady z Kodeksu pracy w wersji obowiązującej od 26 kwietnia 2023 roku. W sprawach spornych skonsultuj się z Państwową Inspekcją Pracy (PIP).

Ile może trwać okres próbny?

Zgodnie z art. 25 Kodeksu pracy umowa na okres próbny nie może przekroczyć 3 miesięcy. Ustawa przewiduje jednak krótsze limity, jeśli strony od początku zamierzają zawrzeć potem umowę na czas określony:

Pracodawca nie musi zawierać umowy na okres próbny. Możesz od razu dostać umowę na czas określony albo nieokreślony. Warto o to zapytać przy negocjowaniu oferty, zwłaszcza jeśli odchodzisz ze stabilnego zatrudnienia.

Czy okres próbny można przedłużyć?

Tak, w dwóch sytuacjach.

1. Raz, o maksymalnie miesiąc, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy. Strony mogą to zapisać w umowie od początku. Przykładem jest stanowisko, którego pełny cykl pracy trwa dłużej niż 3 miesiące.
2. O czas urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności, jeśli strony tak uzgodnią. Gdy przez trzy tygodnie byłeś na zwolnieniu lekarskim, umowa może zostać wydłużona o te trzy tygodnie, żeby pracodawca miał czas cię poznać.

Drugą umowę na okres próbny z tym samym pracownikiem można zawrzeć tylko w dwóch przypadkach: gdy ma on wykonywać inny rodzaj pracy albo gdy od końca poprzedniej umowy minęły co najmniej 3 lata, a praca jest tego samego rodzaju.

Jaki jest okres wypowiedzenia na okresie próbnym?

Umowę na okres próbny może wypowiedzieć każda ze stron. Okresy wypowiedzenia są krótsze niż przy innych umowach (art. 34 Kodeksu pracy):

Pracodawca nie musi podawać przyczyny wypowiedzenia umowy na okres próbny. Ty też nie. Jeśli w pierwszym miesiącu widzisz, że stanowisko jest zupełnie inne niż opisane w ogłoszeniu, możesz odejść stosunkowo szybko. Zasady liczenia terminów są takie same jak przy innych umowach: opisujemy je w artykule o okresie wypowiedzenia.

Czy okres próbny to umowa jak każda inna?

Tak. Umowa na okres próbny to pełnoprawna umowa o pracę. Dostajesz wynagrodzenie co najmniej w wysokości płacy minimalnej (w 2026 roku 4806 zł brutto miesięcznie przy pełnym etacie), pracodawca odprowadza składki ZUS, a ty nabywasz prawo do urlopu wypoczynkowego. Za każdy przepracowany miesiąc należy ci się proporcjonalna część urlopu, a niewykorzystany urlop pracodawca rozlicza ekwiwalentem.

Okres próbny wlicza się do stażu pracy u danego pracodawcy. Ma to znaczenie przy późniejszym okresie wypowiedzenia: jeśli po 3 miesiącach próby podpiszesz umowę na czas nieokreślony, po kolejnych 3 miesiącach masz już pół roku stażu i miesięczne wypowiedzenie.

Ile realnie dostaniesz na rękę z pensji na okresie próbnym, policzysz w artykule o wynagrodzeniu brutto i netto.

Jak dobrze przejść okres próbny?

Metoda Epimoni na okres próbny to "ustal kryteria, pokaż postępy, zapytaj o ocenę". Zbyt wiele osób czeka do ostatniego tygodnia, żeby dowiedzieć się, czy zostaje.

1. W pierwszym tygodniu zapytaj przełożonego, po czym oceni twój okres próbny. Konkretne cele na pierwsze 90 dni dają ci jasny punkt odniesienia.
2. Notuj, co zrobiłeś. Krótka lista zadań i wyników przyda się na rozmowie podsumowującej, a później przy prośbie o podwyżkę.
3. Poproś o informację zwrotną w połowie okresu. "Czy jest coś, co powinienem robić inaczej?" pokazuje dojrzałość i daje czas na poprawę.
4. Na 2-3 tygodnie przed końcem zapytaj o dalszą umowę. Nie musisz czekać, aż kadry same się odezwą.

Zanim podpiszesz umowę z okresem próbnym, przeanalizuj ogłoszenie i ofertę w narzędziu Epimoni do analizy ogłoszeń.

Najczęściej zadawane pytania

Czy okres próbny jest obowiązkowy?

Nie. Pracodawca może, ale nie musi zawrzeć umowy na okres próbny. Możesz od razu podpisać umowę na czas określony lub nieokreślony, a krótszy okres próbny to dobry temat do negocjacji.

Czy na okresie próbnym przysługuje urlop?

Tak. Za każdy miesiąc pracy nabywasz proporcjonalną część urlopu wypoczynkowego: 1/12 rocznego wymiaru. Jeśli go nie wykorzystasz, pracodawca wypłaca ekwiwalent przy zakończeniu umowy.

Czy na okresie próbnym można iść na zwolnienie lekarskie?

Tak, na zwykłych zasadach. Prawo do zasiłku chorobowego z ZUS nabywasz co do zasady po 30 dniach ubezpieczenia. Strony mogą uzgodnić przedłużenie okresu próbnego o czas nieobecności.

Co jeśli po okresie próbnym pracuję dalej bez nowej umowy?

Jeśli pracujesz dalej za wiedzą pracodawcy, stosunek pracy trwa, a według przeważającego stanowiska powstaje umowa na czas nieokreślony. Poproś kadry o pisemne potwierdzenie, żeby uniknąć sporu.