Assessment center, czyli jak przejść grupowy etap rekrutacji

Assessment center to kilkugodzinna sesja, na której kilku kandydatów wykonuje zadania pod okiem asesorów: dyskusję grupową, analizę dokumentów, prezentację, rozmowę z "trudnym klientem". Asesorzy oceniają zachowania opisane wcześniej w kompetencjach stanowiska, a nie to, kto wygra. Najlepsza strategia: słuchaj, mów konkretnie, pilnuj czasu i współpracuj, zamiast dominować.

Assessment center, w skrócie AC, jest w Polsce popularny w rekrutacjach do programów dla absolwentów, na stanowiska kierownicze i w dużych firmach, zwłaszcza w bankowości, handlu i centrach usług. Czasem występuje w lżejszej formie, jako "development center" albo grupowy etap rekrutacji.

Jak wygląda assessment center?

Typowa sesja trwa od kilku godzin do całego dnia. Uczestniczy w niej zwykle od czterech do dziesięciu kandydatów i kilku asesorów: rekruterzy, przyszli przełożeni, czasem zewnętrzni konsultanci.

Asesorzy pracują na tak zwanym profilu kompetencji, czyli liście zachowań, których szukają. Na przykład "współpraca" może oznaczać: odwołuje się do pomysłów innych, dzieli się informacjami, angażuje osoby, które milczą. Każde zadanie sprawdza kilka takich kompetencji.

Jakie są typowe zadania?

Dyskusja grupowa

Grupa dostaje problem, na przykład wybór lokalizacji nowego sklepu, i ma wspólnie podjąć decyzję w określonym czasie. Asesorzy obserwują, jak każdy się zachowuje: kto porządkuje dyskusję, kto słucha, kto pilnuje czasu, kto proponuje rozwiązania.

Analiza dokumentów (in-basket)

Dostajesz skrzynkę maili, notatek i raportów i masz w ograniczonym czasie ustalić priorytety, odpowiedzieć na najważniejsze sprawy i zaplanować resztę. Sprawdza organizację pracy i podejmowanie decyzji.

Prezentacja

Przygotowujesz krótką prezentację na zadany temat, często na podstawie materiałów otrzymanych na miejscu, i przedstawiasz ją asesorom. Potem odpowiadasz na pytania.

Odgrywanie ról

Prowadzisz rozmowę z aktorem albo asesorem, który gra niezadowolonego klienta, pracownika z problemem albo trudnego kontrahenta. Sprawdza komunikację, empatię i asertywność.

Testy i rozmowa indywidualna

Często AC uzupełniają testy umiejętności, testy osobowości i krótka rozmowa kwalifikacyjna z pytaniami behawioralnymi, na które warto odpowiadać metodą STAR.

Jak zachować się w dyskusji grupowej?

Metoda Epimoni na dyskusję grupową to cztery role, które możesz pełnić, zmieniając je w trakcie: porządkujący, słuchający, liczący czas, podsumowujący.

• Porządkuj: na początku zaproponuj plan dyskusji: "Może najpierw ustalmy kryteria, a potem porównajmy opcje?".
• Słuchaj: nawiązuj do wypowiedzi innych: "Zgadzam się z Anną, a dodałbym…".
• Pilnuj czasu: "Zostało nam dziesięć minut, proponuję, żebyśmy zaczęli wybierać".
• Podsumuj: pod koniec zbierz ustalenia, nawet jeśli nie byłeś liderem dyskusji.

Jak przygotować się do assessment center?

1. Przeczytaj ogłoszenie i wartości firmy: kompetencje oceniane na AC zwykle są tam wprost wymienione.
2. Przećwicz prezentację: pięć minut na zadany temat, z wyraźnym początkiem, środkiem i podsumowaniem.
3. Przygotuj historie STAR do pytań behawioralnych.
4. Przypomnij sobie zasady priorytetyzacji: co pilne, co ważne, co można delegować.
5. Wyśpij się: AC to często cały dzień intensywnej pracy.

Pytania, które mogą paść w rozmowie indywidualnej, przygotujesz z poradnikami o pracy w zespole i o konflikcie w pracy.

Jak zachować się podczas przerw?

Asesorzy często obserwują kandydatów także w przerwach, przy kawie czy obiedzie. Nie musisz grać, ale zachowuj się profesjonalnie: rozmawiaj z innymi kandydatami, nie krytykuj zadań ani firmy, nie siedź cały czas w telefonie. Pamiętaj, że inni uczestnicy nie są twoimi przeciwnikami. Często przyjmowanych jest kilka osób z jednej sesji. Po zakończeniu AC możesz poprosić o informację zwrotną. Wiele firm jej udziela, a to cenna wiedza przed kolejnymi rekrutacjami, nawet jeśli tym razem się nie uda.

Jak poradzić sobie z zadaniem in-basket?

Zadanie ze skrzynką dokumentów sprawdza, czy umiesz ustalać priorytety pod presją czasu. Zanim zaczniesz odpowiadać na pierwszego maila, przeczytaj pobieżnie wszystkie materiały. Często w dalszych dokumentach jest informacja, która zmienia znaczenie wcześniejszych, na przykład spotkanie przesunięte na inny dzień albo klient, który już się poskarżył. Potem podziel sprawy na cztery grupy: pilne i ważne, ważne, ale niepilne, do przekazania innym i do pominięcia. Przy każdej decyzji zapisz jednym zdaniem, dlaczego tak postanowiłeś. Asesorzy oceniają uzasadnienie, a nie tylko wybór.

Jak przygotować prezentację w krótkim czasie?

Masz zwykle kilkanaście minut na przygotowanie. Wybierz jedną główną rekomendację, dwa, trzy argumenty i jedno ryzyko. Zacznij od wniosku, a nie od opisu sytuacji. Zostaw minutę na podsumowanie i bądź gotowy na pytania, które sprawdzą, jak reagujesz na krytykę.

Słabe i dobre zachowanie

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę zostać liderem grupy?

Nie. Asesorzy oceniają kompetencje, a nie formalne przywództwo. Dobrze wypadają też osoby, które słuchają, porządkują argumenty i pilnują czasu. Narzucanie się jako lider często szkodzi.

Co jeśli grupa podejmie złą decyzję?

Liczy się twój wkład w proces, a nie trafność decyzji. Jeśli się nie zgadzasz, powiedz to spokojnie z argumentem i zaakceptuj decyzję większości.

Jak długo trwa assessment center?

Zwykle od trzech do ośmiu godzin, czasem cały dzień. Informację o czasie i harmonogramie powinieneś dostać w zaproszeniu. Jeśli jej nie ma, zapytaj.

Czy assessment center odbywa się online?

Coraz częściej tak. Zasady są te same, ale zadbaj o dobre połączenie i ciche miejsce, i mów trochę wolniej. W dyskusji online jeszcze ważniejsze jest, żeby nie przerywać innym.