Brutto i netto, ile naprawdę dostaniesz na rękę?

Na umowie o pracę netto to brutto minus trzy pozycje: składki społeczne pracownika (13,71%), składka zdrowotna (9% od tego, co zostaje) i zaliczka na PIT. W 2026 roku przy standardowych ustawieniach z 8000 zł brutto zostaje około 5784 zł netto, a z płacy minimalnej 4806 zł brutto około 3606 zł. Dokładną kwotę zmieniają PPK, ulgi i próg podatkowy.

W Polsce prawie wszystkie oferty pracy i rozmowy o wynagrodzeniu dotyczą kwoty brutto. Do twojego budżetu trafia jednak kwota netto. Ten artykuł pokazuje, jak przejść od jednej do drugiej, żeby na rozmowie kwalifikacyjnej wiedzieć, o jakich pieniądzach naprawdę rozmawiasz.

Czym jest wynagrodzenie brutto, a czym netto?

Brutto to kwota, którą wpisuje się do umowy o pracę i podaje w ogłoszeniu. Od niej liczone są wszystkie składki i podatek.

Netto, czyli "na rękę", to kwota, która trafia na twoje konto po odjęciu składek i zaliczki na podatek.

Jest jeszcze trzecia kwota, o której rzadko się mówi: całkowity koszt pracodawcy. Pracodawca płaci od twojego brutto własne składki (emerytalną, rentową, wypadkową, na Fundusz Pracy i FGŚP), w sumie zwykle około 20% więcej. Przy 8000 zł brutto firma wydaje na ciebie mniej więcej 9600 zł miesięcznie.

Jak wyliczyć netto krok po kroku?

Poniżej standardowe wyliczenie dla umowy o pracę w 2026 roku, dla osoby, która:

• ma ukończone 26 lat,
• pracuje w miejscowości zamieszkania (koszty uzyskania przychodu 250 zł),
• złożyła pracodawcy PIT-2 (kwota zmniejszająca podatek 300 zł miesięcznie),
• nie przekroczyła progu 120 000 zł dochodu w roku,
• nie uczestniczy w PPK.

Krok 1. Składki społeczne pracownika

Krok 2. Składka zdrowotna

Liczy się ją od brutto pomniejszonego o składki społeczne: 8000 − 1096,80 = 6903,20 zł.

Składka zdrowotna to 9% tej kwoty, czyli 621,29 zł. Od 2022 roku nie można jej odliczyć od podatku.

Krok 3. Zaliczka na podatek dochodowy

Podstawa opodatkowania to 6903,20 − 250 zł kosztów = 6653,20 zł, po zaokrągleniu 6653 zł.

Podatek: 12% × 6653 = 798,36 zł, minus 300 zł kwoty zmniejszającej = 498,36 zł, po zaokrągleniu 498 zł.

Krok 4. Wynagrodzenie netto

8000 − 1096,80 − 621,29 − 498 = 5783,91 zł netto.

flowchart LR
    B["8000 zł brutto"] --> Z["− 1096,80 zł<br/>składki ZUS"]
    Z --> H["− 621,29 zł<br/>składka zdrowotna"]
    H --> P["− 498 zł<br/>zaliczka PIT"]
    P --> N["5783,91 zł netto"]

Co zmienia kwotę netto?

PPK

Pracownicze Plany Kapitałowe są domyślnie włączone. Pracownik wpłaca zwykle 2% brutto, a wpłata pracodawcy (zwykle 1,5%) jest dla ciebie przychodem, od którego płacisz podatek. W efekcie na rękę dostajesz mniej, ale pieniądze odkładają się na twoim koncie PPK. Możesz z PPK zrezygnować, składając deklarację u pracodawcy.

Dojazd z innej miejscowości

Jeśli dojeżdżasz do pracy z innej miejscowości, możesz złożyć oświadczenie i korzystać z podwyższonych kosztów uzyskania przychodu: 300 zł zamiast 250 zł miesięcznie. To kilka złotych więcej na rękę co miesiąc.

Ulga dla młodych

Osoby przed ukończeniem 26 lat nie płacą PIT od przychodów z umowy o pracę do 85 528 zł rocznie. Składki ZUS i zdrowotna są pobierane normalnie, ale netto jest wyraźnie wyższe. Podobne zwolnienia obejmują między innymi osoby wracające z emigracji, rodziców co najmniej czworga dzieci i osoby pracujące po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Drugi próg podatkowy

Kiedy w ciągu roku twój dochód przekroczy 120 000 zł, nadwyżka jest opodatkowana stawką 32%, a nie 12%. Przy wyższych pensjach oznacza to, że w ostatnich miesiącach roku netto spada, mimo że brutto się nie zmienia.

Limit składek emerytalnej i rentowej

Przy bardzo wysokich zarobkach działa to w drugą stronę. Składki emerytalna i rentowa są pobierane tylko do rocznego limitu (w 2026 roku 282 600 zł). Po jego przekroczeniu netto rośnie do końca roku.

Ile to netto? Przykładowe kwoty

Przybliżone kwoty netto w 2026 roku przy założeniach z wyliczenia krok po kroku (bez PPK, bez ulg, przed przekroczeniem progu podatkowego). Każda złotówka podwyżki brutto daje w tym przedziale niecałe 70 groszy netto:

Brutto czy netto na rozmowie kwalifikacyjnej?

Na umowie o pracę zawsze mów o kwocie brutto miesięcznie. Tak liczą pracodawcy, tak jest w umowie i w widełkach w ogłoszeniach. Jeśli mówisz o netto, powiedz to wyraźnie, żeby uniknąć nieporozumienia, które może kosztować cię kilka tysięcy złotych.

Gdy znasz swoją minimalną kwotę netto, przelicz ją na brutto, zanim podasz oczekiwania finansowe. A gdy dostaniesz ofertę, przyda ci się poradnik jak negocjować wynagrodzenie.

Jeśli chcesz wiedzieć, ile wynosi rynkowa stawka na twoim stanowisku, sprawdź estymator wynagrodzeń Epimoni.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego moje netto różni się od kalkulatora?

Najczęściej przez PPK, premię, nadgodziny, chorobowe albo inne koszty uzyskania przychodu. Sprawdź pasek wynagrodzenia albo zapytaj w dziale kadr, co zostało uwzględnione.

Czy umowa zlecenie ma takie samo netto?

Nie. Na umowie zlecenie składki zależą od sytuacji (na przykład studenci do 26 lat są zwolnieni ze składek) i koszty uzyskania przychodu liczy się inaczej. Netto może być wyższe lub niższe niż na umowie o pracę przy tej samej kwocie brutto.

Co to jest PIT-2 i czy muszę go składać?

To oświadczenie, dzięki któremu pracodawca co miesiąc zmniejsza ci zaliczkę na podatek o 300 zł. Jeśli go nie złożysz, kwotę wolną rozliczysz dopiero w rocznym zeznaniu, a co miesiąc dostaniesz mniej.

Czy premia jest opodatkowana tak samo?

Tak, premia jest częścią wynagrodzenia i podlega tym samym składkom i podatkowi. Netto z premii jest więc proporcjonalnie niższe od kwoty brutto.